mgr Magdalena Szpunar
Wy¿sza Szko³a Informatyki i Zarz¹dzania w Rzeszowie
Spo³eczna przestrzeñ Internetu - Internet jako medium komunikacji spo³ecznej[1]
Internet sta³ siê now¹ przestrzeni¹ spo³eczn¹, gdzie realizuje siê wiêkszoœæ ludzkich potrzeb. Spo³eczna przestrzeñ Internetu sta³a siê nowym, znacz¹cym elementem w ¿yciu wielu jednostek. Znacz¹ca czêœæ ludzkiej aktywnoœci przenosi siê do sfery wirtualnej, nie wy³¹czaj¹c spo³ecznej. Autorka w artykule na podstawie przeprowadzonych badañ empirycznych odpowiada na nastêpuj¹ce pytania: Jak internet wp³ywa na kontakty miêdzyludzkie? Czy wzmacnia kontakty interpersonalne, czy raczej prowadzi do ich os³abienia? Czy preferujemy kontakty za pomoc¹ internetu, czy spotkania osobiste? Na te pytania w niniejszym artykule odpowiada autorka. Procesy komunikacyjne coraz czêœciej przebiegaj¹ w œrodowisku zapoœredniczonym, gdzie czêœciej liczy siê sam kontakt, mo¿liwoœæ rozmowy, a drugorzêdne znaczenie ma, z kim ta rozmowa siê toczy.
Spo³eczna przestrzeñ Internetu stanowi odzwierciedlenie fizycznej przestrzeni, w jakiej funkcjonujemy na co dzieñ. Przestrzeñ wirtualna stanowi - pos³uguj¹c siê terminologi¹ McLuhana – przed³u¿enie przestrzeni spo³ecznej, w której przebiegaj¹ kontakty miêdzyludzkie. Internet - podobnie jak inne media - wspó³tworzy pewne wymiary rzeczywistoœci, redefiniuje nasz sposób myœlenia o przestrzeni i tym, co prawdziwe i realne. Za naturalne uznajemy porozumiewanie siê oddalonym o tysi¹ce kilometrów, nieznanym nam cz³owiekiem i to w czasie rzeczywistym. Wydaje siê, ¿e to medium, jak ¿adne inne kompresuje czas i przestrzeñ.
Internet przekonuje swoich u¿ytkowników, ¿e ow¹ przestrzeni¹ rzeczywiœcie jest. Analogicznie jak w realnym œwiecie, internauci wchodz¹, ogl¹daj¹, rozmawiaj¹, wysy³aj¹ listy. Internet oferuje swoim odbiorcom pokoje rozmów, kafejki, gdzie odwiedzaj¹ poszczególne pokoje i spotykaj¹ innych ludzi. Strona internetowa ma przywodziæ na myœl kartkê papieru, a witryny WWW stanowi¹ odwzorowanie witryn sklepowych. Sama przegl¹darka internetowa, której zdaniem jest „zagl¹danie” do Internetu jest zbudowana w postaci okna stanowi¹cego analogiê do rzeczywistego okna, przez które ogl¹damy œwiat.
Z badañ przeprowadzonych przez autorkê wynika, i¿ 39% badanych przyznaje, i¿ Internet zacieœnia stosunki miêdzyludzkie, a 30% twierdzi, i¿ dziêki Internetowi ma poczucie przynale¿noœci do jakiejœ wspólnoty. 38% respondentów uwa¿a, i¿ internautów ³¹czy szczególny rodzaj wiêzi, niespotykany poza Sieci¹. Ankietowani s¹ jednak œwiadomi specyfiki kontaktów internetowych, dlatego te¿ tylko 11% uwa¿a, ze zwi¹zki zawarte przez Internet s¹ trwa³e, a 7% preferuje kontakty wirtualne bardziej od kontaktów w œwiecie rzeczywistym. Niemal, co drugi badany uwa¿a, i¿ nie mo¿na w Internecie spotkaæ prawdziwych przyjació³ 44%.
60% badanych uwa¿a, i¿ spo³ecznoœæ internetow¹ okreœlaj¹ g³ównie wspólne zainteresowania (46% przyznaje jednoczeœnie, i¿ w Internecie poszukuje ludzi podobnych do siebie), intensywne kontakty miêdzy cz³onkami (internautami) - 58% oraz poczucie przynale¿noœci - 51%. Nieco mniej wa¿ne s¹ zdaniem ankietowanych wspólne dzia³ania podejmowane przez cz³onków tych¿e spo³ecznoœci - 34%. Wœród odpowiedzi „inne” respondenci najczêœciej wybierali anonimowoœæ, czêstotliwoœæ korzystania z Internetu oraz ³atwoœæ w nawi¹zywaniu kontaktów.
Ryc.1. Cechy okreœlaj¹ce spo³ecznoœæ internetow¹

Z wywiadów pog³êbionych przeprowadzonych z osobami badanymi wynika[2], i¿ spo³eczna przestrzeñ Internetu jest uto¿samiana ze spo³ecznym agregatem tej przestrzeni. Przestrzeñ tê tworz¹ sami u¿ytkownicy:
Badani zwracaj¹ uwagê na dynamikê i ci¹g³e zmiany w zakresie spo³ecznej przestrzeni Internetu, w której nic nie jest sta³e:
Najbardziej „prospo³ecznoœciowym” narzêdziem komunikacji internetowej jest forum 56%, komunikator (41%) oraz czat (37%). Tworzeniu spo³ecznoœci nie sprzyja zdaniem badanych poczta elektroniczna (12%), delicious[3] (12%) oraz spinacz[4] (12%).
Ryc.2. Tworzenie siê spo³ecznoœci w poszczególnych formach komunikacji[5]

Wœród aktywnych u¿ytkowników danej formy komunikacji, jedynie poczta elektroniczna zosta³a zaklasyfikowana jako narzêdzie nietworz¹ce spo³ecznoœci (12%[6] wiêcej u¿ytkowników poczty elektronicznej twierdzi, ¿e nie tworzy ona spo³ecznoœci). Najwiêksza liczba aktywnych u¿ytkowników serwisu grono.net[7] przyznaje, i¿ tworzy on spo³ecznoœæ (88%).
Ryc.3. Opinie aktywnych u¿ytkowników danej formy komunikacji o istnieniu spo³ecznoœci w ramach tej formy komunikacji[8]

Jeœli chodzi o narzêdzia komunikacyjne, najwiêksza liczba badanych korzysta aktywnie z poczty elektronicznej (85%), komunikatorów (58%) oraz forum (38%).
Ryc.4. Aktywne korzystanie z ró¿nych form komunikacji

W pierwszych dwóch latach u¿ytkowania Internetu zaczyna siê wœród u¿ytkowników kszta³towaæ œwiadomoœæ istnienia spo³ecznoœci internetowych. Egzemplifikacj¹ tego jest to, ¿e u¿ytkownicy korzystaj¹cy z Internetu poni¿ej roku (niezaawansowani) wymieniaj¹ jako najbardziej „prospo³ecznoœciow¹” formê komunikacji pocztê elektroniczn¹, natomiast wraz ze wzrostem sta¿u internetowego roœnie przekonanie, ¿e poczta elektroniczna nie sprzyja tworzeniu spo³ecznoœci. Niedoceniane wœród pocz¹tkuj¹cych internautów forum jako narzêdzie spo³ecznoœciowe, wyraŸnie zyskuje na znaczeniu u zaawansowanych u¿ytkowników, staj¹c siê najbardziej prospo³eczn¹ form¹ komunikacji wœród ogó³u badanych.
Ryc.5. Tworzenie siê spo³ecznoœci poprzez poszczególne narzêdzia komunikacyjne, a sta¿ korzystania z Internetu

Respondenci najczêœciej korzystaj¹ z Internetu w celu wysy³ki/odebrania poczty elektronicznej 81%, poszukuj¹ informacji zwi¹zanych z prac¹ lub nauk¹ 77%, czytaj¹ prasê lub serwisy informacyjne funkcjonuj¹ce w Internecie 75% oraz poszukuje informacji zwi¹zanych z hobby 63%. Przez komunikatory komunikuje siê, co drugi badany (52%), co drugi œci¹ga pliki muzyczne lub filmowe (45%). Co czwarty komunikuje siê poprzez grupy dyskusyjne (25%), a co pi¹ty gra w gry sieciowe (20%). Niemal 10% badanych pisze bloga,
a 6% komunikuje siê na czatach.
Ryc.6. G³ówne formy aktywnoœci w internecie

Poczta elektroniczna jest najbardziej popularnym narzêdziem komunikacyjnym, a¿ 80% badanych przyznaje, i¿ korzysta z tej formy komunikacji.
Poczta elektroniczna najczêœciej s³u¿y komunikacji w sprawach zawodowych,
z osobami zwi¹zanymi z wykonywan¹ prac¹ oraz do komunikacji z przyjació³mi
i znajomymi. Najrzadziej to narzêdzie jest wykorzystywane do komunikacji z rodzicami oraz innymi krewnymi.
W badaniu prowadzonym pod kierunkiem prof. L. Habera okreœlanym jako Krakowski Eksperyment Internetowy (KEI) odsetek osób korzystaj¹cych z poczty elektronicznej w roku 2005 by³ niemal taki sam, jak w moim badaniu i wynosi³ 81% (Napieracz, Niezgoda, 2005, s. 280)[9].
Ryc.7. Komunikacja z poszczególnymi osobami poprzez pocztê elektroniczn¹ (œrednio)

Komunikator jest czêœciej wybieranym narzêdziem komunikacyjnym, w stosunku do poczty elektronicznej. Poczta elektroniczna staje siê dominuj¹cym œrodkiem komunikacyjnym, jedynie w przypadku kontaktów z osobami zwi¹zanymi z prac¹ zawodow¹, a wiec jak mo¿na domniemywaæ kontaktów o charakterze zawodowo-profesjonalnym. Kilka razy w tygodniu badani korzystaj¹ z komunikatora rozmawiaj¹c z przyjació³mi i znajomymi. Rzadziej ni¿ raz na miesi¹c korzystaj¹ z obu narzêdzi w celu komunikacji z rodzicami.
Ryc.8. Czêstoœæ komunikacji poprzez pocztê elektroniczn¹ vs poprzez komunikator

Zdecydowana wiêkszoœæ badanych przyznaje, i¿ komunikuje siê poprzez komunikator (61%). Co trzecia osoba korzystaj¹ca z komunikatora poœwiêca codziennie na tê formê komunikacji od 16 minut do godziny (36,1%), co czwarta osoba rozmawia codziennie poprzez komunikator poni¿ej 15 minut (26%), niemal taki sam odsetek badanych poœwiêca na tê formê komunikacji powy¿ej godziny do 3 godzin (25,3%), a 13% rozmawia przez komunikator powy¿ej 3 godzin dziennie.
W badaniu przeprowadzonym przez CBOS w 2006 odsetek osób korzystaj¹cych
z komunikatora, jest bardzo zbli¿ony do uzyskanego wyniku i wynosi³ 63% (Wenzel, 2006).
W badaniu Krakowski Eksperyment Internetowy (KEI) odsetek osób korzystaj¹cych
z komunikatora w roku 2005 wynosi³ 73%[10]. Odsetek ten jest wy¿szy w przypadku KEI, gdy¿ dane w przypadku KEI odnosz¹ siê do zbiorowoœci studentów.
Ryc.9. Czêstoœæ komunikacji poprzez komunikator z poszczególnymi osobami (codziennie)

Osobami, z którymi badani najczêœciej rozmawiaj¹ poprzez komunikator s¹ przyjaciele i znajomi oraz wspó³ma³¿onkowie lub partnerzy respondentów. Podobnie jak w przypadku poczty elektronicznej badani najrzadziej komunikuj¹ siê w ten sposób z rodzicami i innymi krewnymi.
Ryc.10. Komunikacja z poszczególnymi osobami poprzez komunikator (œrednio)
Najpopularniejszym komunikatorem w Polsce jest Gadu-Gadu, z którego korzysta 44,4% internautów, na drugim miejscu lokuje siê komunikator Skype 21,26% korzystaj¹cych oraz Tlen.pl, z którego korzysta 6,11% internautów (Kopeæ, 2006).
Ryc.11. Najpopularniejsze komunikatory wœród polskich u¿ytkowników Internetu
i œredni czas korzystania z nich (miesiêcznie)

�ród³o: Megapanel PBI/Gemius, lipiec 2006
Co trzeci badany przyznaje, i¿ bierze udzia³ w forum dyskusyjnym/usenecie (35%). Najczêœciej wykonywan¹ czynnoœci¹ przez badanych na forum jest czytanie w¹tków 60% robi to bardzo czêsto oraz ich komentowanie 16% wskazañ na bardzo czêsto, nowe w¹tki zak³ada 4% badanych. Uzyskane wyniki s¹ bliskie wynikom Krakowskiego Eksperymentu Internetowego, gdzie 52% badanych umieszcza swoje opinie na forach dyskusyjnych
w ró¿nych portalach (Napieracz, Niezgoda, 2005, s. 280).
Ryc.12. Wykonywanie okreœlonych czynnoœci na forum (œrednia)

Co drugi badany uwa¿a, i¿ aby byæ cz³onkiem spo³ecznoœci internetowej forum nale¿y wykazywaæ pewien stopieñ aktywnoœci tj. przynajmniej czytaæ i komentowaæ w¹tki (55%) lub czytaæ, komentowaæ i zak³adaæ nowe w¹tki (39%). Pasywne uczestnictwo w forum polegaj¹ce na wy³¹cznie czytaniu w¹tków tworzy spo³ecznoœæ internetow¹ zdaniem tylko (6,3%) badanych.
Ryc.13. Wykonywanie okreœlonych czynnoœci na forum (œrednia) a tworzenie siê spo³ecznoœci

Najczêœciej badani komunikuj¹ siê offline z wspó³ma³¿onkiem lub partnerem,
z osobami zwi¹zanymi z prac¹ zawodow¹ oraz z rodzicami. W przypadku rodziców komunikacja offline zdecydowanie dominuje i rzadko, kiedy respondenci komunikuj¹ siê
z nimi online. W przypadku rodziców kontakty online maj¹ miejsce rzadziej, ni¿ raz na miesi¹c, a wiêc s¹ sporadyczne.
Ryc.14. Czêstoœæ komunikacji poprzez pocztê elektroniczn¹, komunikator a poza Internetem

Zaskakiwaæ mo¿e fakt, i¿ w przypadku komunikacji z przyjació³mi i znajomymi, czêstsz¹ form¹ komunikacji staje siê komunikacja online, ni¿ komunikacja offline. Wydaje siê, ¿e w przypadku bliskich, przyjacielskich kontaktów jest to doskona³y sposób na podtrzymanie kontaktu. W przypadku kontaktów zawodowych, profesjonalnych kontakty offline s¹ czêstsze, ale ró¿nica pomiêdzy kontaktami online jest niewielka. Najwiêksz¹ dysproporcjê pomiêdzy kontaktami offline vs online obserwujemy w przypadku rodziców, co byæ mo¿e jest spowodowane brakiem dostêpu starszego pokolenia do Internetu i niewielkimi umiejêtnoœciami w tym zakresie.
Ryc.15. Czêstoœæ komunikacji online vs offline[11]

Poza Internetem ankietowani najczêœciej rozmawiaj¹ z partnerem/wspó³ma³¿onkiem (86,8% codziennie), osobami zwi¹zanymi z prac¹ zawodow¹ (58% codziennie) oraz rodzicami (55 % codziennie).
Ryc.16. Czêstoœæ rozmów z poszczególnymi osobami poza internetem

Rozmowy prowadzone przez Internet koncentruj¹ siê wokó³ zdarzeñ z ¿ycia codziennego (66%), spraw zwi¹zanych z prac¹ zawodow¹ (48%) oraz rozrywk¹ (45%). Co trzeci ankietowany poprzez Internet omawia w³asne problemy i prosi o pomoc w ich rozwi¹zaniu (39%), a co czwarty (22%) rozmawia na tematy rodzinne.
Ryc.17. Tematy rozmów prowadzonych przez internet

E-mail s³u¿y g³ównie jako forma komunikacji zwi¹zana z prac¹ zawodow¹ (55%), przekazywania informacji dotycz¹cych ¿ycia codziennego (34%) oraz rozrywki (26%). Komunikator to g³ówne narzêdzie przekazywania informacji dotycz¹cych ¿ycia codziennego (54%), informacji o charakterze rozrywkowym (35%) oraz przekazywania problemów wraz z proœb¹ o pomoc w ich rozwi¹zaniu (28%). Forum/Usenet to g³ówne Ÿród³o rozrywki (19%) oraz przekazywania problemów wraz z proœb¹ o pomoc w ich rozwi¹zaniu (16%). Blog to narzêdzie wspomagaj¹ce przekazywania informacji dotycz¹cych ¿ycia codziennego (6%), zaœ czat s³u¿y komunikacji g³ównie w celach rozrywkowych (9%).
Ryc.18. Narzêdzia komunikacyjne a tematyka rozmów przez nie prowadzonych

Wœród osób korzystaj¹cych z poczty elektronicznej, komunikatora i forum (N = 224) zdarzenia z ¿ycia codziennego s¹ g³ównie omawiane poprzez komunikator (85%), forum s³u¿y do omawiania problemów (48%), zaœ poczta elektroniczna wymianie informacji na tematy zwi¹zane z prac¹ zawodow¹ (56%).
Ryc.19. Narzêdzie komunikacji a tematy prowadzonych rozmów (wœród u¿ytkowników korzystaj¹cych z danego narzêdzia)

21% badanych przyznaje, i¿ prowadzi i uaktualnia stronê internetow¹. Uzyskane wyniki s¹ identyczne do wyników Diagnozy Spo³ecznej 2005, gdzie 21% przyznaje, i¿ tworzy i modyfikuje w³asn¹ stronê WWW[12]. Podobne wyniki uzyskano w Krakowskim Eksperymencie Internetowym (KEI), gdzie w³asn¹ stronê WWW stworzy³o i uaktualnia 19% studentów (Napieracz, Niezgoda, 2005, s. 280).
13,5% pisze bloga, 18% komentuje inne blogi, a 19% rozmawia na czacie. 28% osób deklaruje, ¿e pisze b¹dŸ komentuje inne blogi. Dla porównania w badaniu przeprowadzonym przez firmê Gemius ten odsetek wynosi 34% (Batorski, 2005, s. 223). Ró¿nica pomiêdzy badaniem Gemiusa, a moim badaniem wynika z tego, i¿ w przypadku Gemius wziêto równie¿ pod uwagê osoby, które czytaj¹ blogi.
Ryc.20. Czêstoœæ korzystania z ró¿nych narzêdzi komunikacyjnych[13] (dane w %)

Najwiêcej czasu tygodniowo (œrednio) tj. powy¿ej 3 godzin internauci poœwiêcaj¹ na: prowadzenie i uaktualnianie w³asnej strony internetowej (21%), prowadzenie bloga (20%) oraz wypowiadaj¹c siê na forach/usenecie (19%).
Ryc.21. Czas przeznaczany dziennie na ró¿nego rodzaju aktywnoœci w internecie

Im osoba mniej otwarta i towarzyska, tym wiêcej czasu poœwiêca na pisanie bloga (tau-b Kendalla 0,44) i im mniej szczêœliwa tym wiêcej czasu poœwiêca na blogowanie (tau-b Kendalla 0,20).
Ryc.22. Œredni czas poœwiêcany na pisanie bloga w zale¿noœci od cech respondenta

Wœród osób, które wypowiadaj¹ siê na forach/usenecie g³ównym motywem tej aktywnoœci jest dzielenie siê wiedz¹ z innymi osobami (38%), w przypadku prowadzenia blogów dominuj¹ca jest potrzeba ekspresji (8%), zaœ ich komentowania – dzielenie siê wiedz¹ (7%). W przypadku prowadzenia strony internetowej najistotniejsza okazuje siê byæ chêæ dzielenia siê wiedz¹ (12%), zaœ w przypadku czatu potrzeba ekspresji (7%).
Ryc.23. Motywy wykonywania okreœlonych czynnoœci w internecie

Im osoba mniej otwarta i towarzyska, tym wiêcej czasu poœwiêca na prowadzenie
i uaktualnianie strony WWW (tau-b Kendalla 0,30), równie¿ im mniej szczêœliwa, tym wiêcej czasu poœwiêca na prowadzenie trony WWW (tau-b Kendalla 0,29), atrakcyjnoœæ fizyczna nie ma zwi¹zku z czasem poœwiêcanym na prowadzenie strony WWW (tau-b Kendalla 0,01).
Ryc.24. Œredni czas poœwiêcany na prowadzenie strony WWW w zale¿noœci od cech respondenta
Na podstawie przeprowadzonych badañ, zarówno przez autorkê, jak i zachodnich badaczy (Kraut, Kiesler, Boneva 2001) mo¿emy stwierdziæ, ¿e w sytuacji, gdy internet jest wykorzystywany g³ównie jako medium komunikacyjne, jego wp³yw spo³eczny jest pozytywny. Komunikacja bowiem pozwala ³¹czyæ ludzi, tworzyæ wspólne treœci, budowaæ kultury, oferowaæ poczucie kolektywnej si³y, wzmacniaæ to¿samoœæ (Pomorski 2004),
a komunikacyjna rola internetu wydaje siê byæ jego funkcj¹ dominuj¹c¹.
Internet jest medium, które sprzyja wzmacnianiu pewnych cech psychospo³ecznych jego u¿ytkowników. Badania Krauta i jego wspó³pracowników potwierdzaj¹, ¿e ekstrawertycy czêœciej korzystaj¹ z internetu w celach spo³ecznych, podtrzymuj¹c kontakty
z rodzin¹ i przyjació³mi lub zawieraæ nowe znajomoœci, ni¿ introwertycy. Podobne zjawisko opisuje I. S. Fiut nazywaj¹c ten efekt „szk³em powiêkszaj¹cym” – u¿ytkownicy sieci pozostaj¹cy w mocnych zwi¹zkach spo³ecznych wykorzystuj¹ interakcje internetowe jako sposób na podtrzymanie i powiêkszenie zakresu tradycyjnych wiêzi (Fiut 2004). Warto jednak¿e pamiêtaæ, ¿e w internecie powstaj¹ g³ównie wiêzi s³abe. Jednak¿e ich znaczenie okazuje siê byæ bardziej znacz¹ce, ni¿ wiêzi s³abych. One to bowiem decyduj¹ o rozprzestrzenianiu innowacji, norm, mód, otwieraj¹c dostêp do innych siatek spo³ecznych, zwiêkszaj¹c szanse dostêpu do grup spo³ecznych o innej od naszej pozycji (Bendyk 2004).
Na zasadnicze pytanie postawione w tym artykule: Czy internet wp³ywa na przemiany relacji spo³ecznych?, na podstawie przeprowadzonych badañ i w toku analiz, mo¿emy odpowiedzieæ pozytywnie. Warto jednoczeœnie okreœliæ kierunek tego wp³ywu, w œwietle przeprowadzonych badañ jest on pozytywny, internet wydaje siê byæ medium poszerzaj¹cym zakres kontaktów spo³ecznych, w wielu sytuacjach relacje te podtrzymuj¹c i wzmacniaj¹c, szczególnie w sytuacji, gdy inna forma kontaktu jest niemo¿liwa, b¹dŸ utrudniona. Nierzadko relacje online staj¹ siê czêstsz¹ form¹ kontaktu, jak w przypadku przyjaŸni i znajomoœci.
Bibliografia:
Batorski, D. (2005). Spo³eczne aspekty korzystania z nowych technologii, w: J. Czapiñski, T. Panek (red.) Diagnoza Spo³eczna 2005. Warunki i jakoœæ ¿ycia Polaków, Warszawa: WSFiZ.
Bendyk, E. (2004). Antymatrix. Cz³owiek w labiryncie sieci, WAB.
Fiut, I. (2004). Komunikacja sieciowa Ÿród³em interakcji spo³ecznych w: L. Haber, (red.) Spo³eczeñstwo informacyjne. Wizja czy rzeczywistoœæ?, Kraków: AGH, T. II
Kopeæ, A. (2006). Biuletyn Ranking.pl
Kraut, R., Kiesler, B., Boneva B. (2001). Internet Paradox Revisited. Journal of Social Issues
McLuhan, M. (2004). Zrozumieæ media. Przed³u¿enia cz³owieka. Warszawa: WNT.
Napieracz, P., Niezgoda, M. (2005). Czy kontakt z komputerem zmienia nasze codzienne ¿ycie? w: L. Haber (red.) Akademicka spo³ecznoœæ informacyjna na przyk³adzie œrodowiska akademickiego Akademii Górniczo-Hutniczej, Uniwersytetu Jagielloñskiego i Akademii Ekonomicznej, Kraków: AGH.
Pomorski, J. M. (2004). Spo³eczeñstwo informacji czy spo³eczeñstwo komunikuj¹ce siê? w: A. Mattelart, Spo³eczeñstwo informacji. Kraków: UNIVERSITAS
Wenzel, M. (2006). Internet i komputery: wyposa¿enie gospodarstw domowych, sposoby i cele korzystania, BS/58/2006
Magdalena Szpunar jest doktorantk¹ Uniwersytetu Jagielloñskiego oraz pracownikiem Katedry Dziennikarstwa i Komunikacji Spo³ecznej Wy¿szej Szko³y Informatyki i Zarz¹dzania w Rzeszowie. Jej zainteresowania badawcze to socjologia Internetu oraz metodologia badañ. Wiêcej informacji na: www.magdalenaszpunar.com, kontakt: mszpunar@wsiz.rzeszow.pl
Internet stood new social space, where majority of human needs was realized. Social space of the Internet stood new significant element in life many individuals. The significant part of human activity moves to virtual sphere, not switching off social. In article authoress basis of conducted empirical investigations answers on following questions: How does internet influence on interhuman contacts? Does it strengthen interpersonal contacts or it leads to their weakness rather? Do we prefer contacts by internet, or meeting personal? Authoress answers on these questions in present article.
[1] Artyku³ powsta³ przy wsparciu Ministerstwa Nauki i Informatyzacji w ramach grantu Spo³eczna przestrzeñ Internetu; zaprezentowane tutaj wyniki badañ s¹ efektem przeprowadzonych badañ empirycznych w ramach tego¿ grantu; badanie przeprowadzono na próbie 1317 osób przy pomocy kwestionariusza ankiety zamieszczonego w Internecie; aby uzyskaæ jak najbardziej reprezentatywn¹ próbê zastosowano wa¿enie obserwacji. Procesu wa¿enia dokonano wzglêdem najistotniejszych cech z punktu widzenia komunikacji internetowej: korzystania z poczty elektronicznej, forum dyskusyjnego oraz komunikatora. Jako podstawê wa¿enia wybrano reprezentatywne badania ogólnopolskie Diagnoza Spo³eczna 2005 przeprowadzone na próbie 12 731 cz³onków gospodarstw domowych.
[2] Wywiady zrealizowano na Akademickim Forum Dyskusyjnym (AFD) Wy¿szej Szko³y Informatyki i Zarz¹dzania w Rzeszowie.
[3] delicious – serwis s³u¿¹cy wymianie linków: http://del.icio.us/
[4] serwis Spinacz.pl zalicza siê do grona serwisów spo³ecznoœciowych, jego g³ównym celem jest ³¹czenie ludzi o podobnych zainteresowaniach; serwis umo¿liwia wyszukiwanie znajomych i przegl¹danie po³¹czeñ z innymi u¿ytkownikami serwisu.
[5] minus oznacza, i¿ o taki % u¿ytkowników wiêcej uwa¿a, i¿ dana forma komunikacji nie tworzy spo³ecznoœci
[6] wynik stanowi ró¿nicê pomiêdzy osobami, które wskazuj¹, ¿e e-mail nie jest narzêdziem sprzyjaj¹cym tworzeniu spo³ecznoœci, a u¿ytkownikami, którzy twierdz¹ odwrotnie.
[7] Grono.net to witryna o charakterze spo³ecznoœciowym, umo¿liwia ona tworzenie sieci kontaktów (system rejestruje kontakty i pokazuje, kto mo¿e siê staæ naszym potencjalnym znajomym). System ma jednak charakter zamkniêty, korzystaæ z niego mog¹ wy³¹cznie osoby, które otrzyma³y wczeœniej zaproszenie.
[8] % aktywnie korzystaj¹cych z danej formy komunikacji, który uwa¿a, i¿ nie tworzy ona spo³ecznoœci
[9] Pod uwagê w przypadku tego badania wziêto odpowiedzi ze zbiorowoœci studentów poddanych badaniu.
[10] Pod uwagê wziêto odsetek osób korzystaj¹cych z komunikatora regularnie.
[11] Jako komunikacjê online wziêto pod uwagê osoby komunikuj¹ce siê poprzez pocztê elektroniczn¹ oraz komunikator.
[12] Pod uwagê wziêto osoby, które wykonywa³y tê czynnoœæ kiedykolwiek.
[13] Na wykresie przedstawiono dane dotycz¹ce osób, które korzystaj¹ z danego narzêdzia.